ई-कचरा व्यवस्थापनावर वायगावच्या विद्यार्थ्यांची प्रश्नमंजुषा!

डॉ .बाबासाहेब आंबेडकर विद्यालयात पर्यावरण संवर्धनाचा जागर; विद्यार्थ्यांना ई-कचऱ्याच्या योग्य विल्हेवाटीचे महत्त्व पटवून दिले

नितेश गट्टीवार | जिल्हा प्रतिनिधी

गडचिरोली (चामोर्शी) :

वाढत्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांच्या वापरामुळे निर्माण होणाऱ्या ई-कचऱ्याची समस्या दिवसेंदिवस गंभीर होत असताना, त्याचे योग्य व्यवस्थापन आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी चामोर्शी तालुक्यातील वायगाव येथील भारतरत्न डॉ. बी. आर. आंबेडकर विद्यालयात ई-कचरा व्यवस्थापन विषयावर शालेय प्रश्नमंजुषा कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या उपक्रमात विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत ई-कचऱ्याचे वर्गीकरण, संकलन आणि शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यासंदर्भात महत्त्वपूर्ण माहिती जाणून घेतली.

तीन गटांत रंगली प्रश्नमंजुषा; पर्यावरणाविषयी विद्यार्थ्यांमध्ये जागृती

विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरण संवर्धनाची जाणीव निर्माण व्हावी आणि ई-कचऱ्याच्या समस्येबाबत वैज्ञानिक दृष्टिकोन विकसित व्हावा, या उद्देशाने प्रश्नमंजुषेचे आयोजन करण्यात आले. यामध्ये विद्यार्थ्यांचे तीन गट तयार करण्यात आले होते. ई-कचऱ्याचे वर्गीकरण कसे करावे, निकामी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचे संकलन कशा प्रकारे करावे आणि त्यांची अयोग्य विल्हेवाट लावल्यास पर्यावरणावर कोणते दुष्परिणाम होतात, अशा विविध प्रश्नांचा समावेश होता.

प्रश्नमंजुषेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या ज्ञानाची चाचणी घेण्यासोबतच त्यांना ई-कचरा व्यवस्थापनाचे व्यावहारिक महत्त्वही समजावून सांगण्यात आले.

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विद्यालयाचे प्रभारी मुख्याध्यापक रवींद्र उराडे होते. प्रमुख अतिथी म्हणून ज्येष्ठ स्काऊट शिक्षक तथा क्रीडाशिक्षक कालिदास बन्सोड, विज्ञान विभागप्रमुख संदीप कोचे, संजय आलेवार, सौ. रजनी मेश्राम आणि शिपाई यादव पुच्छलवार यांच्यासह विद्यालयातील शिक्षक व कर्मचारी उपस्थित होते.

मोबाईलपासून संगणकापर्यंत… ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन आवश्यक!

आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल, संगणक, दूरदर्शन संच, बॅटरी आणि अन्य इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. मात्र, ही उपकरणे निकामी झाल्यानंतर त्यांची योग्य विल्हेवाट न लावल्यास पर्यावरण प्रदूषणाचा गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो. ई-कचऱ्यातील काही घातक घटकांमुळे माती आणि पाण्याचे प्रदूषण होण्याची शक्यता असते.

ही बाब लक्षात घेऊन निकामी इलेक्ट्रॉनिक वस्तू सामान्य कचऱ्यात न टाकता स्वतंत्रपणे जमा कराव्यात, त्यांचे योग्य वर्गीकरण करावे आणि अधिकृत संकलन केंद्रांमार्फत त्यांची विल्हेवाट लावावी, असा महत्त्वपूर्ण संदेश या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना देण्यात आला.

‘ई-कचरा व्यवस्थापन ही काळाची गरज’ — रवींद्र उराडे

कार्यक्रमाचे अध्यक्ष तथा प्रभारी मुख्याध्यापक रवींद्र उराडे यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करताना ई-कचरा व्यवस्थापन ही केवळ प्रशासनाची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य असल्याचे अधोरेखित केले. इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंचा अनावश्यक वापर टाळणे, वापरण्यायोग्य वस्तूंचा पुनर्वापर करणे, निकामी उपकरणे स्वतंत्रपणे जमा करणे आणि त्यांची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावणे, अशा पर्यावरणपूरक सवयी प्रत्येकाने अंगीकारणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.

शाळेत मिळालेल्या माहितीचा उपयोग विद्यार्थ्यांनी केवळ स्वतःपुरता मर्यादित न ठेवता आपल्या कुटुंबात आणि परिसरातही ई-कचऱ्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी करावा, असे आवाहनही त्यांनी केले.

विद्यार्थ्यांनी पर्यावरण संवर्धनाचे दूत व्हावे!

स्काऊट शिक्षक तथा क्रीडाशिक्षक कालिदास बन्सोड यांनी आपल्या मार्गदर्शनातून पर्यावरण संरक्षणाचे महत्त्व स्पष्ट केले. शालेय स्तरावर राबविण्यात येणाऱ्या अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सामाजिक जाणीव आणि पर्यावरणाप्रती संवेदनशीलता विकसित होते. विद्यार्थ्यांनी पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश आपल्या परिसरात पोहोचवून जनजागृतीचे दूत बनावे, असे त्यांनी प्रतिपादन केले.

सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन विज्ञान विभागप्रमुख संदीप कोचे यांनी केले. त्यांनी प्रश्नमंजुषेचे संचालन करत कार्यक्रमाची रूपरेषा स्पष्ट केली. कालिदास बन्सोड यांनी मनोगतातून उपस्थितांचे आभार मानले. शिक्षक, कर्मचारी आणि विद्यार्थ्यांच्या सक्रिय सहभागामुळे हा उपक्रम यशस्वीरीत्या पार पडला.

पर्यावरण रक्षणाचा संदेश घराघरांत पोहोचविण्याचा संकल्प!

ई-कचऱ्याची वाढती समस्या लक्षात घेता, त्याचे योग्य व्यवस्थापन आणि शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्याबाबत विद्यार्थ्यांना जागरूक करणारा हा उपक्रम पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरला. शालेय स्तरावर अशा जनजागृतीपर कार्यक्रमांचे आयोजन केल्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरणपूरक सवयी रुजण्यास मदत होणार असून, स्वच्छ आणि प्रदूषणमुक्त पर्यावरणाच्या निर्मितीसाठीही अशा उपक्रमांचे योगदान महत्त्वाचे ठरणार आहे.