एटापल्ली तालुक्यातील आरोग्यव्यवस्थेचा आणि दुर्गम रस्त्यांचा प्रश्न ऐरणीवर!

खराब रस्ता, आर्थिक विवंचना आणि उपचारांसाठीची धडपड; २१ वर्षीय पार्वती झोरे यांचा मृत्यू, नवजात बालकाचाही तीन दिवसांत मृत्यू

रेकाणार येथील घटनेने हळहळ; दुर्गम भागातील गर्भवती महिलांच्या आरोग्यसेवेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर

गडचिरोली : जिल्ह्यातील एटापल्ली तालुक्यातून एक हृदय पिळवटून टाकणारी घटना समोर आली आहे. चोकेवाडा ग्रामपंचायतीअंतर्गत येणाऱ्या रेखानार गावातील २१ वर्षीय पार्वती सुरेश झोरे यांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. यापूर्वीच त्यांच्या नवजात मुलाचाही जन्मानंतर अवघ्या तीन दिवसांत मृत्यू झाला होता. या दुर्दैवी घटनेमुळे कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळला असून, दुर्गम भागातील रस्ते, वेळेवर मिळणारी वैद्यकीय मदत आणि आर्थिक अडचणींमुळे उपचारांवर होणाऱ्या परिणामांचा प्रश्न गंभीरपणे उपस्थित झाला आहे.

खराब रस्त्यामुळे गर्भवती महिलेला माहेरी ठेवण्याची वेळ?

मिळालेल्या माहितीनुसार, रेखानार गावातील रस्त्याची अवस्था खराब असल्याने गर्भवती पार्वती झोरे यांना प्रसूतीच्या काळात माहेरच्या पैंडी गावात नेऊन ठेवण्यात आले होते. दुर्गम भागातील रस्त्यांची दयनीय अवस्था आणि आपत्कालीन परिस्थितीत रुग्णालयापर्यंत पोहोचण्याची अडचण यामुळे अशा कुटुंबांना किती संकटांचा सामना करावा लागतो, हा प्रश्न या घटनेच्या निमित्ताने समोर आला आहे.

सातव्या महिन्यात प्रसूती; नवजात बालकाचा मृत्यू

२९ सप्टेंबर २०२६ रोजी पार्वती यांची प्रकृती बिघडल्याने त्यांना गडचिरोली येथील महिला रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. प्रकृती गंभीर झाल्यामुळे त्याच दिवशी त्यांना चंद्रपूर येथे हलविण्यात आले. ३० सप्टेंबर रोजी शस्त्रक्रियेद्वारे प्रसूती झाली आणि त्यांनी एका मुलाला जन्म दिला.

मात्र, जन्मावेळी बालकाचे वजन अवघे ६०० ग्रॅम असल्याचे सांगण्यात येते. बालकाला अतिदक्षता विभागात ठेवून उपचार सुरू करण्यात आले; परंतु तीन दिवसांनंतर त्याचाही मृत्यू झाला. आधी नवजात बाळ गमावण्याचे दुःख आणि त्यानंतर स्वतःच्या प्रकृतीशी सुरू असलेला संघर्ष, अशा दुहेरी संकटात हे कुटुंब सापडले.

उपचारांसाठी रुग्णालयांचे उंबरठे झिजवले; आर्थिक परिस्थिती ठरली मोठी अडचण?

प्रसूतीनंतर पार्वती यांच्या प्रकृतीत अपेक्षित सुधारणा न झाल्याने त्यांना नागपूर येथे नेण्यात आले. तेथील सरकारी रुग्णालयातील डॉक्टरांनी खासगी रुग्णालयात उपचार घेण्याचा सल्ला दिल्याचे कुटुंबीयांकडून सांगण्यात येते. मात्र, कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत नाजूक असल्याने पुढील उपचारांचा खर्च पेलणे कठीण झाले.

त्यानंतर त्यांना गडचिरोली येथे परत आणण्यात आले. येथील खासगी रुग्णालयात तपासणी केल्यानंतर उपचारांचा खर्च मोठा असल्याचे सांगण्यात आल्याने कुटुंबीयांसमोर पुन्हा आर्थिक संकट उभे राहिले. अखेर पार्वती यांना पैंडी येथे परत आणण्यात आले.

या संपूर्ण घटनाक्रमातून एक मूलभूत प्रश्न उपस्थित होतो—गंभीर आजाराने त्रस्त असलेल्या गरीब कुटुंबाला वेळेवर आणि परवडणारे उपचार मिळण्यासाठी पुरेशी व्यवस्था उपलब्ध आहे का?

प्रकृती पुन्हा खालावली; मध्यरात्री रुग्णालयात दाखल

पैंडी येथील आशा स्वयंसेविकेकडून पार्वती यांच्या प्रकृतीवर लक्ष ठेवले जात होते. २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सायंकाळी त्यांची प्रकृती आणखी खालावली. त्यानंतर सायंकाळी सातच्या सुमारास त्यांना कसनसूर प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नेण्यात आले.

तेथील डॉक्टरांनी त्यांना गडचिरोली येथे हलविण्याचा सल्ला दिला. मात्र, आर्थिक अडचणींमुळे कुटुंबीयांनी त्यांना गडचिरोलीला न नेता हेडरी येथील काली अंमल रुग्णालयात रात्री सुमारे दोन वाजता दाखल केले.

तेथील डॉक्टरांनी उपचारांचे प्रयत्न केले आणि पुन्हा गडचिरोली येथे नेण्याचा सल्ला दिल्याचे सांगण्यात येते. मात्र, नातेवाईकांनी त्यास नकार दिला. अखेर २४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी पार्वती झोरे यांचा रुग्णालयात मृत्यू झाला. त्यानंतर त्यांचा मृतदेह शवविच्छेदनासाठी एटापल्ली ग्रामीण रुग्णालयात आणण्यात आला.

प्रशासनाने उत्तर द्यावे; दुर्गम भागातील आरोग्यसेवेचे वास्तव काय?

या घटनेने रेखानारसारख्या दुर्गम गावांतील नागरिकांसमोरील अडचणी पुन्हा अधोरेखित केल्या आहेत. खराब रस्ते, आपत्कालीन रुग्णवाहिका सेवेसाठी येणाऱ्या अडचणी, गंभीर रुग्णांना वारंवार वेगवेगळ्या रुग्णालयांत हलविण्याची वेळ आणि उपचारांचा खर्च पेलण्याची असमर्थता—या प्रश्नांकडे प्रशासनाने गांभीर्याने पाहण्याची गरज आहे.

या प्रकरणात रुग्णालयांकडून नेमके कोणते उपचार करण्यात आले, रुग्णाला पुढील उपचारांसाठी हलविण्याबाबत काय सूचना देण्यात आल्या आणि संबंधित आरोग्य यंत्रणेने आवश्यक मदत केली का, याची अधिकृत माहिती समोर येणे आवश्यक आहे.

प्रशासनाने या घटनेची वस्तुस्थिती तपासून रेखानारसह दुर्गम गावांतील रस्त्यांची स्थिती, गर्भवती महिलांसाठी उपलब्ध वाहतूक व्यवस्था, आपत्कालीन आरोग्यसेवा आणि गरीब रुग्णांना मिळणाऱ्या उपचारसुविधांचा आढावा घ्यावा, अशी मागणी या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर पुढे येत आहे.

एका तरुण मातेचा आणि तिच्या नवजात बाळाचा मृत्यू ही केवळ एका कुटुंबाची शोकांतिका नाही; तर दुर्गम भागातील आरोग्यसेवा आणि पायाभूत सुविधांबाबत गांभीर्याने विचार करण्याची गरज अधोरेखित करणारी घटना आहे.

टीप : मृत्यूची वैद्यकीय कारणे, उपचारांतील संभाव्य त्रुटी आणि रस्त्याच्या स्थितीचा मृत्यूशी असलेला थेट संबंध याबाबत अधिकृत पुष्टी उपलब्ध झालेली नाही. संबंधित प्रशासन, आरोग्य विभाग आणि रुग्णालयांची अधिकृत बाजू घेऊन बातमी अद्ययावत करणे आवश्यक आहे.