
मन्यार सापाच्या दंशाने खळबळ; अन्य तीन विद्यार्थिनी गंभीर, जिल्हा रुग्णालयात उपचार सुरू — आश्रमशाळांतील सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर
गडचिरोली/धानोरा, ९ ऑगस्ट : धानोरा तालुक्यातील जपतलाई येथील आश्रमशाळेत मन्यार सापाच्या दंशाची अत्यंत धक्कादायक घटना घडली असून, या घटनेत तीन आदिवासी विद्यार्थिनींचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. अन्य तीन विद्यार्थिनी गंभीर असून त्यांच्यावर गडचिरोली जिल्हा सामान्य रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत. या घटनेमुळे आश्रमशाळा परिसरासह संपूर्ण जिल्ह्यात खळबळ उडाली आहे.
मृत विद्यार्थिनींची नावे

या दुर्दैवी घटनेत सुमिता मडावी (१४), दीपिका लकडा (१२) आणि अनु कोसेटी (८) या तीन विद्यार्थिनींचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.
तर सर्पदंशानंतर गंभीर अवस्थेत दीपिका मडावी, समृद्धी नेताम आणि कविता किरणगा या विद्यार्थिनींवर गडचिरोली जिल्हा सामान्य रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत.
प्राथमिक माहितीनुसार, मध्यरात्री विद्यार्थिनी झोपलेल्या असताना आश्रमशाळेतील वस्तीगृहात सर्पदंशाची घटना घडली. वस्तीगृहात खाटा उपलब्ध नसल्याने काही मुली जमिनीवर झोपल्या होत्या. त्याचवेळी मन्यार सापाने विद्यार्थिनींना दंश केल्याची माहिती आहे.
सर्पदंशानंतर विद्यार्थिनींची प्रकृती बिघडल्याने त्यांना तातडीने उपचारासाठी हलविण्यात आले. मात्र उपचारादरम्यान सुमिता मडावी, दीपिका लकडा आणि अनु कोसेटी यांचा मृत्यू झाला.
विद्यार्थिनींमध्ये भीतीचे वातावरण
घटनेनंतर आश्रमशाळेतील इतर विद्यार्थिनींमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. काही विद्यार्थिनी घाबरून गेल्याने त्यांच्यावरही वैद्यकीय उपचार करण्यात येत असल्याची माहिती आहे. या घटनेमुळे पालकांमध्ये मोठी चिंता निर्माण झाली आहे.
आश्रमशाळांतील सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
दुर्गम आणि आदिवासी भागातील आश्रमशाळांमध्ये विद्यार्थी निवासी स्वरूपात शिक्षण घेतात. त्यामुळे त्यांच्या निवासस्थानी सर्प, विंचू यांसारख्या विषारी जीवांपासून संरक्षणासाठी पुरेशा उपाययोजना आहेत का, असा गंभीर प्रश्न या घटनेनंतर उपस्थित झाला आहे.
आश्रमशाळांमध्ये रात्रीची नियमित पाहणी, परिसरातील झाडाझुडपांची साफसफाई, निवासस्थाने सुरक्षित ठेवणे, सर्पप्रतिबंधक उपाययोजना, प्राथमिक उपचार सुविधा तसेच आपत्कालीन परिस्थितीत विद्यार्थ्यांना तातडीने रुग्णालयात हलविण्याची सक्षम व्यवस्था आहे का, याचा प्रशासनाने तातडीने आढावा घेण्याची गरज आहे.
उपचारास विलंब झाला का?
विद्यार्थिनींना सर्पदंश नेमका केव्हा झाला, घटना लक्षात आल्यानंतर त्यांना किती वेळात वैद्यकीय उपचार मिळाले, उपचारासाठी रुग्णालयात हलविताना विलंब झाला का आणि आश्रमशाळेत आपत्कालीन वैद्यकीय व्यवस्था उपलब्ध होती का, याबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
या सर्व बाबींची निष्पक्ष आणि सखोल चौकशी करून घटनेमागील नेमके कारण स्पष्ट करावे. तसेच कोणाचा हलगर्जीपणा किंवा निष्काळजीपणा आढळल्यास जबाबदारी निश्चित करावी, अशी मागणी पालक व नागरिकांकडून होत आहे.
जागतिक आदिवासी दिनाच्या उत्साहावर दुःखाचे सावट
९ ऑगस्ट रोजी जागतिक आदिवासी दिन साजरा होत असतानाच ही दुर्दैवी घटना समोर आल्याने आदिवासी समाजात तीव्र हळहळ व्यक्त होत आहे. तीन निष्पाप विद्यार्थिनींच्या मृत्यूने त्यांच्या कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे.
मृत विद्यार्थिनींच्या कुटुंबीयांना शासनाने तातडीने आर्थिक मदत द्यावी, तसेच जखमी दीपिका मडावी, समृद्धी नेताम आणि कविता किरणगा यांच्या उपचाराचा संपूर्ण खर्च शासनाने करावा आणि त्यांच्या प्रकृतीवर विशेष लक्ष ठेवावे, अशी मागणी होत आहे.
सर्व आश्रमशाळांचे सुरक्षा ऑडिट करण्याची मागणी
जपतलाई येथील घटनेच्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यातील सर्व आश्रमशाळांचे तातडीने सुरक्षा ऑडिट करण्यात यावे. विद्यार्थ्यांच्या निवासस्थानांची तपासणी, सर्पप्रतिबंधक उपाययोजना, परिसर स्वच्छता, रात्रीची सुरक्षा व्यवस्था, प्राथमिक उपचार सुविधा आणि आपत्कालीन रुग्णवाहिका व्यवस्था यांचा आढावा घेऊन त्रुटी तातडीने दूर कराव्यात, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
अधिकृत अहवालाची प्रतीक्षा
दरम्यान, मृत विद्यार्थिनींची नावे आणि घटनेबाबत प्राथमिक माहिती समोर आली असली तरी सर्पदंशाची नेमकी वेळ, घटनेची परिस्थिती, वैद्यकीय उपचाराचा कालावधी आणि मृत्यूचे अधिकृत कारण याबाबत प्रशासनाकडून सविस्तर अहवाल येणे बाकी आहे. त्यामुळे या प्रकरणातील अंतिम सत्य अधिकृत चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
तीन निष्पाप विद्यार्थिनींच्या मृत्यूने गडचिरोली जिल्हा हादरला असून, आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेसाठी प्रशासन आता कोणती ठोस पावले उचलते, याकडे पालक आणि नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.

